مقررات حریم خط لوله گاز در مجاورت ابنیه و تاسیسات

مقررات حریم خط لوله گاز در مجاورت ابنیه و تاسیسات

مقررات حریم خط لوله گاز در مجاورت ابنیه و تاسیسات
مقررات ذیل بر اساس اختیار مصرحه قانونی در ماده واحده قانون منع احداث بنا و ساختمان در طرفین خط لوله انتقال گاز طبیعی تدوین و به تصویب هیئت مدیره رسیده است .
1ـ مقدمات و تعاریف
1ـ1      مقدمات :
1-1-1 هدف از تنظیم و اجرای این مقررات تأمین حداقل ایمنی ساکنین طرفین خط لوله انتقال گاز و شبکه های توزیع گاز شهری در مقابل خطرات ناشی از انفجار ، آتش سوزی ، نشت گاز و هم چنین به منظور پیشگیری از صدمات احتمالی از نقاط مجاور به خط لوله گاز می باشد .
2-1-1                      در شرایطی که بنا به تشخیص کارشناسان شرکت ملی گاز ایران موقعیت خاص محلی ایمنی بیشتر از آن چه در این مقررات پیش بینی شده است ایجاب نماید بنا به صلاح دید شرکت ملی گاز ایران طرق دیگری به کار گرفته خواهد شد .
3-1-1                      هر گاه بین این مقررات و استاندارد های مهندسی مصوب شرکت ملی گاز ایران مغایرت وجود داشته باشد در قسمت های مغایر این مقررات قابل اجرا خواهد بود .
4-1-1 حریم های ایمنی مندرج در این مقررات از طریق نشر آگهی در مطبوعات و یا رادیو و تلویزیون و یا پاسگاههای ژاندارمری واقع در مسیر یا الصاق و یا توزیع آگهی در مسیر خط لوله انتقال گاز و یا به هر وسیله دیگری که مقتضی می باشد به اطلاع عموم خواهد رسید .
2ـ1 تعاریف :
1-2-1 تعریف واحد ردیف تراکم :
واحد ردیف تراکم از منطقه ای به عرض 500 متر که محور خط لوله در وسط آن قرار گرفته باشد ( یا 250 متر از طرفین خط لوله ) و به طول 1 کیلومتر در امتداد خط لوله تشکیل می شود .
2-2-1 مناطق از نظر تراکم واحدهای مسکونی به شرح زیر به چهار ردیف تقسیم می شوند :
 
 
 
ردیف 1 : هر واحد ردیف تراکم در خارج از محدوده شهرها و شرکتها که تعداد واحدهای ساختمانی به منظور سکونت افراد در آن 8 و یا کمتر باشد ردیف 1 نامیده می شود .
ردیف 2 : هر واحد ردیف تراکم در خارج از محدوده شهرها و شرکتها که تعداد واحدهای ساختمانی به منظور سکونت افراد در آن از 8 بیشتر و از 26 کمتر باشد ردیف 2 نامیده می شود .
ردیف 3 : هر واحد ردیف تراکم در خارج از محدوده شهر ها و شرکتها که تعداد واحدهای ساختمانی به منظور سکونت افراد در آن 26 و یا بیشتر باشد ردیف 3 نامیده می شود .
ردیف 4 : کلیه نقاط داخل محدوده شهرها و شرکتها ردیف 4 نامیده می شود .
3-2-1 انواع ساختمان خط لوله و ضریب طراحی مربوطه عبارتند از :
نوع ساختمانی ا لف      با ضریب طراحی            72 /0
نوع ساختمانی ب         "            "                 60/0
نوع ساختمانی ج         "           "                50/0
نوع ساختمانی د         "           "                40/0        
تعریف ضریب طراحی و چگونگی انتخاب نوع ساختمان خطوط لوله متناسب با ردیف های تراکم بر اساس استاندارد های مصوب شرکت ملی گاز انجام خواهد گردید .
4-2-1 حریم خطوط لوله گاز:
حریم اختصاصی :
به منطقه ای از طرفین خطوط لوله انتقال گاز اطلاق می شود که به وسیله شرکت ملی گاز ایران به منظور تأمین نیازمندی های فنی و تعمیرات و نگهداری خطوط لوله انتقال گاز تحصیل و هر گونه دخل و تصرف و فعالیت اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از ایجاد ابنیه ، تاسیسات ، راهسازی و عملیات کشاورزی در آن ممنوع است .
حریم منع احداث بنا :
به منطقه ای از طرفین خطوط لوله گاز اطلاق می شود که به موجب ماده واحده قانون منع احداث بنا و ساختمان و مقررات این آئین نامه احداث هر گونه بنا و تاسیسات در آن ممنوع است .
 
2 ـ حریم خطوط لوله در داخل محدوده شهرها :
1ـ2 این فصل شامل مقرراتی است که در نقاط ذیل اعمال می گردد :
الف ـ در داخل محدوده تعیین شده بیست و پنج ساله شهرداری شهرها و محدوده شهرک ها .
ب ـ در نقاطی که طبقه پیش بینی شهرداری ها در آینده به صورت نواحی مسکونی توسعه خواهند یافت .
2ـ2 طبقه بندی مناطق شهری :
مناطق فوق با توجه به تعاریف بند 2-2-1 در ردیف 4 قرار می گیرد .
3ـ2 استانداردها :
کلیه عملیات لوله کشی شبکه های توزیع گاز باید بر مبنای استاندارد مهندسی مصوب شرکت ملی گاز ایران و با توجه به تعریف مربوط به مناطق مشمول ردیف 4 انجام گیرد . در مناطق مشمول مقررات این فصل به شرط رعایت کلیه ضوابط مربوطه ، انتخاب حریمی بیش از آن چه در استانداردهای مهندسی مصوب شرکت تعیین گردیده ضروری نمی باشد .
4ـ2 فواصل خطوط لوله گاز در داخل محدوده شهرها از خطوط هوائی برق و همچنین فواصل خطوط لوله از سایر شبکه های زیرزمینی شهری نظیر ، آب ، برق ، مخابرات ، بر مبنای مقررات ایمنی و حریم مربوطه تعیین می گردد.
5ـ2 در داخل محدوده شهرها حداکثر فشار مجاز خطوط گاز برابر 300 پوند براینچ مربع می باشد .
3ـ حریم خطوط لوله در خارج از محدوده شهرها :
1ـ3 این فصل شامل مقرراتی است که در نقاط ذیل اعمال می گردد :
الف ـ در خارج از محدوده تعیین شده بیست و پنج سال شهرداری شهرها .
ب ـ در نقاطی که طبق پیش بینی شهرداریها به صورت نواحی مسکونی توسعه پیدا نخواهد کرد .
2-3 در خارج از محدوده شهرها رعایت حریم خطوط لوله طبق ضوابط مندرج در این فصل الزامی بوده و حریم تعیین شده سبب عدم رعایت استانداردهای مهندسی مصوب شرکت در مورد ردیفهای 1 تا 3 مندرج در بند 2-2-1 نخواهد بود .
3-3 احداث هر گونه بنا و تاسیسات و ساختمان که در گروههای زیر مشخص شده اند در فاصله 250 متری خطوط لوله انتقال گاز در خارج از محدوده شهرها ممنوع است :
الف ـ ساختمان ها و تاسیساتی نظیر مدارس ، مساجد ، میدان های ورزشی ، سینماها ، سالنهای سخنرا نی، مجتمع های مسکونی ، بیمارستان ها ، ایستگاههای راه آهن ، فرودگاهها ، گاراژهای حمل و نقل ، ساختمان سد ، اردوگاههای نظامی ، و پیش آهنگی ، تاسیسات شیلات ، کارخانه جات و تاسیسات صنعتی و معدنی و مشابه آنها .
ب ـ ساختمان ها و تاسیساتی که سبب ایجاد خطرات احتمالی برای خطوط لوله گاز خواهد بود نظیر انبارهای مواد منفجره ، انبارهای مواد سریع الاشتغال کره های تهیه ذغال ، تونلهای معادن ذغال سنگ و سایر معادن .
تبصره : در مورد خطوط لوله انتقال گاز با فشار کمتر از 3000 پوند براینچ مربع در خارج از محدوده ها شهرها در صورتی که رعایت فاصله 250 متر فوق امکان پذیر نباشد می بایست نوع ساختمانی لوله به ( ج یارد ) تغییر یابد .
1-3-3 تاسیساتی که به منظور استفاده و بهره برداری از خطوط لوله انتقال گاز و متعلق به شرکت ملی گاز می باشد از شمول این بند مستثنی هستند .
4ـ3 چگونگی تعیین حریم منع احداث بنا جهت خطوط لوله گاز در خارج از محدوده شهرها :  
1-4-3 در صورت تطبیق ضوابط ساختمانی خط لوله با ردیف های تراکم ، حداقل حریم خطوط لوله انتقال گاز ازاء فشار و قطر خارجی از جدول شماره یک تعیین می شود و در فواصل مشخص شده ایجاد هر گونه ابنیه تاسیسات ممنوع است .
2-4-3 در صورتی که حداقل فاصله 250 متر بین خطوط لوله و نزدیکترین بنا رعایت گردد تطبیق ضوابط ساختمانی خط لوله با ردیف تراکم در آن منطقه الزامی نخواهد بود .
3-4-3 در تعیین حریم حداکثر فشار پیش بینی شده به خط لوله در نظر گرفته خواهد شد .
4-4-3 کشت غلات و درختان و سایر عملیات زراعتی فقط در عرض مسیر تحصیل شده ( حریم اختصاصی ) خطوط لوله گاز ممنوع است . در مورد عرض جاده فوق الذکر و چگونگی تقسیم آن در طرفین خطوط لوله استاندارد مهندسی مصوب شرکت ملاک عمل خواهد بود .
5-3 فواصل خطوط لوله انتقال گاز در خارج از محدوده شهرها از جاده ها خطوط راه آهن ، خطوط انتقال نیرو خطوط لوله نفت وغیره و مشخصات فنی در نقاط تقاطع با خطوط فوق الذکر برمبنای استاندارد های مهندسی و مقررات ایمنی و حریم مربوطه تعیین خواهد گردید .
6ـ3 در صورتی که رعایت فواصل مندرج در این مقررات به هر دلیل امکان پذیر نباشد تقلیل حریم های اعلام شده با تغییر ضوابط ساختمانی خط لوله پس از تصویب شرکت ملی گاز ایران انجام خواهد گردید .

 

حریم خطوط لوله انتقال گاز در مجاورت ا بنیه و تاسیسات در خارج از محدوده شهرها  (بر حسب متر )          ( جدول شماره 1 )
 
               
قطر خارجی لوله ( اینچ )
                                                   حد اکثر فسار خط (پوند بر اینچ مربع )
از
تا
100          200       300     400    500    600    700     800      900     1000    1100      1200
40
30
20
14
6
2
56
38
28
18
12
4
50             63          77       130     170   210    220      230    240    250 250      250
45             56          67       110      140   170    178      185    193   200         208       215
30              40        48         80       104   127   133      139    144   150         156        162
18              22       29           50       67     83     87        92     96    100         104         109
5                10      15             20      30    40     43        45     48     50           53          55
5                 5      8               10        15   20     21       23     24     25            26          28
توضیحات ـ 1ـ حریم های اعلام شده فوق از محور خط لوله و در هر طرف آن محاسبه می شوند .
               2ـ حریم های فوق تا زمانی معتبر خواهند بود که نوع ساختمان خط لوله با ردیف تراکم جمعیت تطابق داشته باشد .
                 در صورتی که ایجاد ابنیه جدید سبب تغییر ردیف تراکم منطقه گردد اجازه احداث ساختمان داده نخواهد شد .
               3ـ ابنیه و تاسیساتی که احداث آنها در فاصله کمتر از 250 متری خطوط لوله انتقال گاز ممنوع اعلام گردیده مشمول حریم های فوق نمی  باشد .
4ـ در صورتی که فشار طراحی خط لوله بین فشارهای مندرج در ستون ها ی جدول قرار گیرد ارقام مربوط به ستون فشار بالاتر ملاک عمل خواهد بود .
 
 
                  

 

ضمیمه شماره 1
قانون منع احداث بنا و ساختمان در طرفین
خطوط لوله انتقال گاز
ماده واحده
از تاریخ تصویب این قانون احداث هر گونه بنا و ساختمان در فاصله 250 متر از هر طرف محور خطوط انتقال گاز در خارج از محدوده شهرها ممنوع است و در صورت احداث بنا و ساختمان ، شرکت ملی گاز ایران مجاز است با حضور نماینده ژاندارمری و یا شهر بانی و یا بخشداری اقدام به انهدام آن نماید و هیچ گونه خسارتی از این بابت پرداخت نخواهد شد .
تبصره 1
شرکت ملی گاز ایران مجاز است در مواردی که انتخاب فاصله 250 متر مذکور در این قانون را با توجه به متقاضیان فنی و محلی ضروری نداند فاصله کمتری را تعیین نماید .
تبصره 2
احداث بنا و ساختمانی که صرفاً به منظور استفاده از دریا باشد در صورتی که طبق تشخیص شرکت ملی گاز ایران موجب خرابی و خسارتی نگردد مجاز خواهد بود . آئین نامه مربوط به نحوه اجرای این تبصره به پیشنهاد شرکت ملی گاز ایران به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید .
تبصره 3
چنا نچه ابنیه و ساختمان هایی قبل از تصویب این قانون بین حریم مذکور در ماده 11 اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب اردیبهشت ماه 1347 و حریم های مذوکر در این قانون ایجاد شده و شرکت ملی گاز ایران انهدام آن را ضروری بداند بر اساس ماده 11 قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران اقدام و خسارت وارده به اشخاص پرداخت خواهد شد . ( تاریخ تصویب قانون سی و یکم خرداد ماه یکهزار و سیصد و پنجاه شمسی ) .

 

مقررات حریم خطوط لوله گاز در مجاورت جاده ها
 
1ـ کلیات
1ـ1 این مقررات به منظور تأمین حداقل ایمنی جاده ها و خطوط لوله انتقال گاز مجاور یکدیگر و پیشگیری از صدمات احتمالی متقابل به هریک تدوین گردیده است .
2ـ1 این مقررات در مورد انواع الف ( A ) و ب ( B) ساختمان خطوط لوله ملاک عمل خواهد بود .
3ـ1 منظور از فاصله بین لوله و جاده در این مقررات فاصله بین محور لوله تا مجور جاده می باشد .
4ـ1 تقسیمات وزارت راه و ترابی برای طبقه بندی جاده های کشور ( آزاد راهها و جاده های درجه 1 تا 4 ) عیناً در این مقررات به کار گرفته شده است .
5ـ1 تعیین فواصل بر مبنای قطر لوله ، حداکثر فشار طراحی ، نوع ساختمان خطوط لوله و نوع جاده انجام و درجه اول جداگانه برای هر یک از انواع جاده ها درج گردیده است .
6ـ1 چنان چه شرایط فنی و محلی ایجاد نماید که خطوط لوله در حریم راه موجود نصب گردد اجرای طرح منوط به موافقت وزارت راه و ترابری خواهد بود .
7ـ1 مشخصات ساختمانی خطوط لوله انتقال گاز در محل تقاطع با جاده ها بر مبنای استاندارد مهندسی مصوب شرکت ملی گاز ایران تعیین خواهد شد .
2 ـ جداول
1ـ2 حداقل فاصله محور خطوط لوله انتقال گاز از محور جادهها برای انواع الف و ب ساختمانی خطوط لوله به شرح زیر از جداول ضمیمه تعیین می شوند :
 برای آزاد راه ها از جداول شماره                          1ـ2
برای جاده های درجه یک از جدول شماره               1ـ2
برای جاده های درجه دو از جدول شماره                2ـ 2
برای جاده های درجه سه و چهار از جدول شماره     2ـ2  
2ـ2 در صورتی که رعایت فواصل مندرج درجه اول به هر دلیل امکان پذیر باشد تقلیل آنها با موافقت شرکت ملی گاز ایران و پس از تغییر ضوابط ساختماتنی خطوط لوله امکان پذیر خواهد بود .
3ـ2 جداول ضمیمه این مقررات برای فشارهای تا 1200 پوند بر اینچ مربع و قطر لوله ها تا 56 اینچ تنظیم گردیده اند .
به منظور اطلاع خطوط لوله ای که با فشار بالاتر از 1200 پوند بر اینچ مربع کار می کنند و یا سایر مواردی که در این مقررات به آنها اشاره نشده می بایستی از شرکت ملی گاز کسب نظر گردد .

 

حریم خطوط لوله انتقال گاز در
مجاورت جاده ها ( بر حسب متر )
( محور لوله تا محور جاده )
 
نوع جاده : آزاد راه
نوع ساختمانی خطوط لوله : الف و ب
 
جدول شماره : 1ـ2
قطر لوله ( اینچ )
حداکثر فشار خط ( پوند بر اینچ مربع )
 
 
 
 
 
 
 
 
 
از
تا
400
500
600
700
800
900
1000
1100
1200
-
20
26
32
38
44
51
18
24
30
36
42
50
56
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
35
40
35
35
35
35
35
40
45
 
35
35
35
35
35
45
50
35
35
35
35
40
50
55
35
35
35
35
40
55
60
35
35
35
40
45
55
65
35
35
35
35
50
60
70
توضیحات : در مواردی که فشار طراحی خط لوله بین فشارهای مندرج در جدول قرار می گیرد ارقام مربوط به فشار بالاتر ملاک عمل قرار خواهد گرفت .
برای فشارهای پائین تر از 400 پوند براینچ مربع فواصل مربوط به ستون 400 در نظر قرار گرفته خواهد شد .

 

حریم خطوط لوله انتقال گاز
در مجاورت جاده ها ( بر حسب متر )
( محور اواه تا محور جاده )
 

نوع جاده : درجه